Nas terras altas do Anllóns na aba norte do Coto de Pedrouzo, sitúase Soandres, unha extensa parroquia do concello da Laracha. Denominación que tamén fai referencia a un antigo mosteiro bieito que estendeu a súa influencia polo territorio dos actuais concellos de Cerceda, A Laracha e Carballo.
Suponse que a orixe deste cenobio bergantiñán, do que temos información documental desde o século X, sería moito máis antiga, dado que no interior da igrexa parroquial de San Pedro apareceu unha ara dedicada a Hércules, actualmente depositada no museo da catedral de Santiago.
O mosteiro medieval tivo o seu momento de esplendor durante os séculos XI e XII, cando recibiu a maioría das doazóns de terras, lugares e igrexas, algunhas doadas pola poderosa familia dos Traba. Propiedades que os monxes irán aforando á veciñanza das parroquias da contorna a cambio do pago dunha renda foral.
A partir do século XIV a nobreza local e os seus escudeiros comezarán a apoderarse de boa parte destas propiedades, rendas e outros bens, abusando da súa forza e poder, chegando incluso a agredir fisicamente a algúns membros da comunidade relixiosa, sen respectar ordes que os reis lles enviaban para que devolvesen aos monxes os bens usurpados. Desde finais do século XV, Soandres converterase nun priorado dependente do mosteiro santiagués de San Martiño Pinario.
Da primitiva igrexa románica apenas quedan restos despois da reforma gótica do século XIV da que se conserva a espléndida cabeceira de tres ábsidas con alongadas fiestras oxivais, semellante á dos templos de San Domingos de Bonaval ou San Francisco de Betanzos. Na segunda reforma acometida durante a época barroca este templo sufriu outro notable cambio que lle afectaría á nave e á fachada, modificacións que lle deron o aspecto actual.
No interior, a planta basilical distribúese en tres naves, que se corresponden na cabeceira con outras tantas ábsidas, ás que se accede a través de arcos apuntados. A central cóbrese cunha fermosa cúpula de crucería. Os baldaquinos que contemplamos nas capelas absidiais son barrocos. No ano 2004 descubríronse nas capelas laterais da cabeceira uns altares pétreos góticos, dos poucos que se conservan deste tipo en Galicia.
Se observamos a estrutura arquitectónica da actual casa reitoral, construída no século XVIII, arrimada á parte externa do muro sur, veremos como mantén a forma do que serían as dependencias que acollían á antiga comunidade monástica, co seu correspondente claustro.
